VOLG EVA

Haar nieuwe programma Spiritus is met veel lof ontvangen. Toch gaat het cabaretière Eva Crutzen (30) allemaal niet snel genoeg.

Door: Gidi Heesakkers 

Zondag in het zuiden of in Amsterdam?

'Als kind ging ik elke zondagochtend naar Simpelveld. Oma Crutzen woonde in een typisch omahuis, met een dik kleed op de tafel. Ze had volle borsten, ingezette krulletjes, een bril met dikke jampotglazen en altijd vlaaien in huis. Als ik die zondagen moet reduceren tot één beeld, dan is het een oud tv'tje met sport op. Wielrennen, tennis, voetbal, altijd sport. We eten soep met lettervermicelli en bonbons gemaakt van stukken roomboter, die oma door de hagelslag rolde.

'Ik schets Simpelveld als decor van een simpel leven waar ik soms naar kan terugverlangen. Ik ben geneigd tot nostalgie, herinner me altijd de goede dingen. Als ik zeven dagen op vakantie ben geweest en ik was vijf dagen ziek en je vraagt me een jaar later hoe die vakantie was, zal ik lyrisch vertellen over die twee goede dagen. Ik vergeet snel de vervelende dingen. Simpelveld heb ik vast ook geromantiseerd.

'Ik weet nog dat ik op mijn 18de wegging uit Maastricht en dat het me heerlijk leek dat je in Amsterdam anoniem kon zijn. Naarmate de jaren verstrijken, mis ik ook wel dat gevoel van de slager op de hoek kennen en weten wie er naast je woont. Maastricht blijft de mooiste stad die ik ken, maar Amsterdam is mijn thuis geworden.'

Tiener of twintiger?

'Als tiener wilde ik al twintiger zijn. Ik heb een redelijk moeilijke tienertijd gehad. Toen ik net 11 was, overleed mijn moeder aan kanker. Opeens werd ik geconfronteerd met de grote, niet kinderachtige dingen, zoals de eindigheid van het leven en afscheid nemen van mijn moeder.

'Mijn ouders waren uit elkaar en ik woonde voornamelijk bij mijn moeder. Overblijven met mijn broer en vader was voor mij nogal een omslag. Als kind hoor je vooral bij je familie. Het gevoel van samenzijn heb ik gemist toen ons gezin zo vroeg uit elkaar werd gerukt door de dood.'

Garantie of risico?

'Uiteindelijk doen we allemaal maar wat, toch?'
© Frank Ruiter

'Risico. Mijn vader zou denk ik garantie kiezen. Hij is huisarts, maar wel een flamboyante huisarts. Een verhalenverteller, degene die in gezelschap graag aan het woord is, op een feestje als laatste naar huis gaat en alle vrouwen in de lucht gooit. Het is nogal een figuurtje, mijn vader. Maar ook iemand die van zekerheid houdt, van de diploma's. Zo is hij opgevoed. Hij vond ook dat ik beter naar de universiteit kon gaan.

'Nu krijgt hij van iedereen die vraag: [zet Limburgs accent op] 'Van wie heeft ze dat toch?' Toen ik net van school kwam, heb ik een paar jaar geprobeerd als actrice en zangeres vastigheid voor mezelf te regelen. Ik was aangenomen bij een toneelgezelschap en had een contract getekend voor twee jaar. Ik weet nog dat ik dat moest vieren, maar dat ik eigenlijk dacht: twee jaar lang zit ik hieraan vast! Wil ik dit wel? Die eeuwige twijfel. Toen het project uiteindelijk niet bleek door te gaan, was ik zó blij. Oké, fuck it, dacht ik: ik moet gewoon voor dat eigen programma gaan. Als je risico neemt, kunnen onverwachte dingen ontstaan. Dan wordt het leven vaak het leukst.'

Bankzitten of Spiritus?

'Mijn eerste programma Bankzitten heb ik ongeveer 120 keer gespeeld. Er waren verschrikkelijke avonden bij, dat ik dacht: haal me weg, want dit was voor niemand leuk. Dat heb ik met Spiritus nog niet gehad. Ik word er steeds beter in om me niet uit het veld te laten slaan en te denken: hier lukt het niet, ik ga nog even door, en ah, nú heb ik ze. Hoe sneller ik het publiek voor me heb gewonnen, hoe leuker de avond.

'Dankzij de goede recensies zijn de komende tien voorstellingen uitverkocht. Ik kan echt uitkijken naar mijn volgende, vierde of vijfde programma, omdat mensen dan hopelijk weten wat ze van mij kunnen verwachten. Nu moet ik de zaal nog tijd geven om mij te leren kennen. Liever zou ik het introductiepraatje overslaan en, bam, meteen gáán.

'Theater is kunst, theater maken een oefening. Oefening baart kunst. Een avondvullend programma maken moet je leren.'

Personage spelen of jezelf zijn?

'Bankzitten was heel fragmentarisch. Typetje, liedje, sketchje, héél af en toe iets als mezelf, maar liever niet. Het is dat het moest van mijn regisseur, maar ik vond er geen reet aan. Of eigenlijk vond ik het gewoon lastig. Te kwetsbaar, misschien. Nu heb ik er minder moeite mee, maar ik blijf het makkelijker vinden om de extremen op te zoeken met een personage. Een typetje kan alles zeggen, alles vinden, alles doen zonder erop te worden afgerekend. Als ik zelf iets beweer, moet het voor mijn gevoel dichterbij de realiteit staan.'

Genuanceerd of zwart-wit?

Eva Crutzen in 'Spiritus'.
Eva Crutzen in 'Spiritus'. © Jonas Briels

'Mijn personages zijn veel minder genuanceerd dan ikzelf. Ik vind altijd twee dingen en speel vaak advocaat van de duivel. Hoe weet je dat nou allemaal zo zeker, denk ik al snel.

'Alles wat ik in Spiritus krachtig breng, dus als mezelf, ontkracht ik weer. Als ik soulsearchers in een sarong op slippers afzeik, ga ik vervolgens zelf op vakantie naar Thailand. In sarong, op slippers. En dan kom ik mezelf evengoed tegen - ook al ben ik op zoek naar anderen.

'Op een gegeven moment beweer ik dat niet oordelen ruimte in de geest schept. Ik zeg dat er één uitzondering is, maar die ene uitzondering, dat worden er een paar en uiteindelijk heb ik er geen controle meer over. Ik vind inderdaad dat we minder zouden moeten oordelen, maar ondertussen weet ik ook wel hoe tyfusmoeilijk dat is.'

Sonja of Ria?

'Ik doe een handpoppenspel met twee wintermutsen die twee type vrouwen moeten voorstellen. Sonja is de dominante, Ria is de ondergeschikte meeloper. Ria spreekt mij meer aan, veel meer. Sonja, met haar grote bek, kan alleen maar over zichzelf praten en roddelen. Er zijn veel Sonja's op de wereld, helaas. Er zullen ongetwijfeld ook Sonja's in de zaal zitten. Ik hoop dat die Sonja's denken: 'Oh jeetje, dat ben ik, ik ga er iets aan doen.' Dat zou toch leuk zijn? Maar waarschijnlijk denkt zo'n Sonja alleen maar: wat een irritant wijf, die Sonja. En heeft ze niet door dat ze zelf Sonja is.

'Ria laat over zich heen lopen. Zij heeft geen ruggengraat. Dat is óók irritant, maar Ria is meer een twijfelaar dan een bulldozer. En het belangrijkste: Ria stelt zich wél kwetsbaar op.

'De Amerikaanse onderzoeker Brené Brown heeft een hele studie gemaakt van kwetsbaarheid. Ze geeft in haar boek aan hoe we in een op perfectionisme gerichte wereld met zijn allen veel minder kwetsbaar zijn geworden. Op Facebook laten we zien hoe goed het met ons gaat en wat we allemaal bereikt hebben. Dat heeft volgens mij ook te maken met de wens om ergens bij te willen horen. De boodschap van Brown vind ik interessant: als je je kwetsbaar durft op te stellen, kun je je beter verbinden met een ander.

'Ik vind mensen die twijfelen en onzeker durven zijn veel interessanter dan mensen die doen alsof ze het allemaal wel weten. Uiteindelijk doen we allemaal maar wat, toch?'

Meest gelezen artikelen

Recensies

Parool
Geweldig dynamische avond vol kleine verrassingen in dialoog en spel.
NRC
Na haar geslaagde debuut waren de verwachtingen hoog gespannen en Crutzen maakt die met haar elan en vlotte babbel moeiteloos waar.
Volkskrant
Eva Crutzen brengt met Spiritus een extreem vlotte en geestige show die op alle fronten imponeert.

Speellijst

Dag
Datum
Maand
Tijd
Plaats
Venue
Show
Beschikbaarheid
vr
19
jan
20.30
DE MEERN
Podium Hoge Woerd - Leidsche Rijn
Opslaan Als - Try out

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Podium Hoge Woerd - Leidsche Rijn

za
20
jan
20.15
HEEMSTEDE
Theater de Luifel
Opslaan Als - Try out

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Luifel

do
25
jan
20.15
NOORDWIJK
De Muze
Opslaan Als - Try out

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Muze

vr
26
jan
20.15
Theater weekend
Theater weekend
Opslaan Als - Try out

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater weekend

za
27
jan
20.15
Theater weekend
Theater weekend
Opslaan Als - Try out

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater weekend

di
30
jan
20.00
ROERMOND inhaal
ECI Cultuurfabriek
Opslaan Als - Try out

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

ECI Cultuurfabriek

do
01
feb
20.15
HOUTEN
Theater Aan de Slinger
Opslaan Als - Try out

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Aan de Slinger

vr
02
feb
20.15
DEN HAAG
Diligentia
Opslaan Als - Voorpremière

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Diligentia

za
03
feb
20.15
DEN HAAG
Diligentia
Opslaan Als - Première

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Diligentia

wo
07
feb
20.15
MEPPEL
Schouwburg Ogterop
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Ogterop

do
08
feb
20.00
STADSKANAAL
Theater Geert Teis
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Geert Teis

do
15
feb
20.30
AMSTERDAM
De Meervaart
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Meervaart

vr
16
feb
20.15
EDE
Theater Cultura
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Cultura

za
17
feb
20.30
AMSTELVEEN
Schouwburg Amstelveen
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Amstelveen

wo
21
feb
20.00
APELDOORN
Schouwburg Orpheus
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Orpheus

do
22
feb
20.00
STEENWIJK
Rabo Theater De Meenthe
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Rabo Theater De Meenthe

vr
23
feb
20.15
HENDRIK IDO AMBACHT
Cultureel Centrum Cascade
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Cultureel Centrum Cascade

za
24
feb
20.15
OSS
Theater De Lievekamp
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Lievekamp

do
01
mrt
20.30
DRUTEN
Agora Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Agora Theater

vr
02
mrt
20.30
ALKMAAR
TAQA Theater De Vest
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

TAQA Theater De Vest

za
03
mrt
20.15
ZEIST
Figi Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Figi Theater

wo
07
mrt
20.30
GOIRLE
Cultureel Centrum Jan van Besouw
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Cultureel Centrum Jan van Besouw

do
08
mrt
20.00
MAASTRICHT
Theater aan het Vrijthof
Opslaan Als - Limburgse première

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater aan het Vrijthof

za
10
mrt
20.30
DEN BOSCH
Verkadefabriek
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Verkadefabriek

wo
14
mrt
20.15
PUTTEN
Theater Stroud
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Stroud

do
15
mrt
20.15
SCHIEDAM
Wennekerpand
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Wennekerpand

za
17
mrt
20.00
GOOR
De Reggehof
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Reggehof

wo
21
mrt
20.30
ASSEN
Theater De Nieuwe Kolk
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Nieuwe Kolk

do
22
mrt
20.30
DEN HELDER
Schouwburg de Kampanje
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg de Kampanje

vr
23
mrt
20.15
LAREN
Singer Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Singer Theater

za
24
mrt
20.30
ZAANDAM
Zaantheater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Zaantheater

wo
28
mrt
20.15
FRANEKER
Theater de Koornbeurs
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Koornbeurs

do
29
mrt
20.15
AMSTERDAM
De Kleine Komedie
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Kleine Komedie

vr
30
mrt
20.15
AMSTERDAM
De Kleine Komedie
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Kleine Komedie

za
31
mrt
20.15
AMSTERDAM
De Kleine Komedie
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Kleine Komedie

wo
04
apr
20.30
WAGENINGEN
Junushoff
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Junushoff

do
05
apr
20.15
HARDENBERG
Theater De Voorveghter
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Voorveghter

vr
06
apr
20.15
SNEEK
Noorderkerkzaal
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Noorderkerkzaal

za
07
apr
20.15
BARNEVELD
Schaffelaartheater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schaffelaartheater

wo
11
apr
20.15
HELMOND
Theater Speelhuis
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Speelhuis

do
12
apr
20.30
WAALWIJK
Theater De Leest
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Leest

vr
13
apr
20.30
HOORN
Schouwburg en Congrescentrum Het Park
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg en Congrescentrum Het Park

za
14
apr
20.00
TIEL
Schouwburg Agnietenhof
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Agnietenhof

wo
18
apr
20.15
NAALDWIJK
WestlandTheater De Naald
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

WestlandTheater De Naald

do
19
apr
20.30
NIJMEGEN
Lindenberg Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Lindenberg Theater

vr
20
apr
20.15
VEGHEL
Theater de Blauwe Kei
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Blauwe Kei

za
21
apr
20.30
EINDHOVEN
Parktheater Eindhoven
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Parktheater Eindhoven

wo
25
apr
20.30
SPIJKENISSE
Theater de Stoep
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Stoep

do
26
apr
20.30
HEERLEN
Theater Heerlen
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Heerlen

wo
09
mei
20.30
HOOFDDORP
Schouwburg De Meerse
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg De Meerse

vr
11
mei
20.30
WIJK BIJ DUURSTEDE
Calypso Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Calypso Theater

za
12
mei
20.30
UTRECHT
De Blauwe Zaal
Opslaan Als
Uitverkocht

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Blauwe Zaal

zo
13
mei
20.30
UTRECHT
De Blauwe Zaal
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Blauwe Zaal

wo
16
mei
20.30
GOUDA
De Goudse Schouwburg
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Goudse Schouwburg

do
17
mei
20.30
TILBURG
Theaters Tilburg (schouwburg)
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theaters Tilburg (schouwburg)

vr
18
mei
20.15
PAPENDRECHT
Theater De Willem
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Willem

za
19
mei
20.30
OOSTERHOUT
Theater de Bussel
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Bussel

do
24
mei
20.15
UDEN
Theater Markant
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Markant

vr
25
mei
20.00
VENRAY
Schouwburg Venray
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Venray

za
26
mei
20.15
VENLO
Theater de Maaspoort
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Maaspoort

Alle voorstellingen

Media

MADE BY CANNERS & MANOVERBOORD