VOLG EVA

Haar nieuwe programma Spiritus is met veel lof ontvangen. Toch gaat het cabaretière Eva Crutzen (30) allemaal niet snel genoeg.

Door: Gidi Heesakkers 

Zondag in het zuiden of in Amsterdam?

'Als kind ging ik elke zondagochtend naar Simpelveld. Oma Crutzen woonde in een typisch omahuis, met een dik kleed op de tafel. Ze had volle borsten, ingezette krulletjes, een bril met dikke jampotglazen en altijd vlaaien in huis. Als ik die zondagen moet reduceren tot één beeld, dan is het een oud tv'tje met sport op. Wielrennen, tennis, voetbal, altijd sport. We eten soep met lettervermicelli en bonbons gemaakt van stukken roomboter, die oma door de hagelslag rolde.

'Ik schets Simpelveld als decor van een simpel leven waar ik soms naar kan terugverlangen. Ik ben geneigd tot nostalgie, herinner me altijd de goede dingen. Als ik zeven dagen op vakantie ben geweest en ik was vijf dagen ziek en je vraagt me een jaar later hoe die vakantie was, zal ik lyrisch vertellen over die twee goede dagen. Ik vergeet snel de vervelende dingen. Simpelveld heb ik vast ook geromantiseerd.

'Ik weet nog dat ik op mijn 18de wegging uit Maastricht en dat het me heerlijk leek dat je in Amsterdam anoniem kon zijn. Naarmate de jaren verstrijken, mis ik ook wel dat gevoel van de slager op de hoek kennen en weten wie er naast je woont. Maastricht blijft de mooiste stad die ik ken, maar Amsterdam is mijn thuis geworden.'

Tiener of twintiger?

'Als tiener wilde ik al twintiger zijn. Ik heb een redelijk moeilijke tienertijd gehad. Toen ik net 11 was, overleed mijn moeder aan kanker. Opeens werd ik geconfronteerd met de grote, niet kinderachtige dingen, zoals de eindigheid van het leven en afscheid nemen van mijn moeder.

'Mijn ouders waren uit elkaar en ik woonde voornamelijk bij mijn moeder. Overblijven met mijn broer en vader was voor mij nogal een omslag. Als kind hoor je vooral bij je familie. Het gevoel van samenzijn heb ik gemist toen ons gezin zo vroeg uit elkaar werd gerukt door de dood.'

Garantie of risico?

'Uiteindelijk doen we allemaal maar wat, toch?'
© Frank Ruiter

'Risico. Mijn vader zou denk ik garantie kiezen. Hij is huisarts, maar wel een flamboyante huisarts. Een verhalenverteller, degene die in gezelschap graag aan het woord is, op een feestje als laatste naar huis gaat en alle vrouwen in de lucht gooit. Het is nogal een figuurtje, mijn vader. Maar ook iemand die van zekerheid houdt, van de diploma's. Zo is hij opgevoed. Hij vond ook dat ik beter naar de universiteit kon gaan.

'Nu krijgt hij van iedereen die vraag: [zet Limburgs accent op] 'Van wie heeft ze dat toch?' Toen ik net van school kwam, heb ik een paar jaar geprobeerd als actrice en zangeres vastigheid voor mezelf te regelen. Ik was aangenomen bij een toneelgezelschap en had een contract getekend voor twee jaar. Ik weet nog dat ik dat moest vieren, maar dat ik eigenlijk dacht: twee jaar lang zit ik hieraan vast! Wil ik dit wel? Die eeuwige twijfel. Toen het project uiteindelijk niet bleek door te gaan, was ik zó blij. Oké, fuck it, dacht ik: ik moet gewoon voor dat eigen programma gaan. Als je risico neemt, kunnen onverwachte dingen ontstaan. Dan wordt het leven vaak het leukst.'

Bankzitten of Spiritus?

'Mijn eerste programma Bankzitten heb ik ongeveer 120 keer gespeeld. Er waren verschrikkelijke avonden bij, dat ik dacht: haal me weg, want dit was voor niemand leuk. Dat heb ik met Spiritus nog niet gehad. Ik word er steeds beter in om me niet uit het veld te laten slaan en te denken: hier lukt het niet, ik ga nog even door, en ah, nú heb ik ze. Hoe sneller ik het publiek voor me heb gewonnen, hoe leuker de avond.

'Dankzij de goede recensies zijn de komende tien voorstellingen uitverkocht. Ik kan echt uitkijken naar mijn volgende, vierde of vijfde programma, omdat mensen dan hopelijk weten wat ze van mij kunnen verwachten. Nu moet ik de zaal nog tijd geven om mij te leren kennen. Liever zou ik het introductiepraatje overslaan en, bam, meteen gáán.

'Theater is kunst, theater maken een oefening. Oefening baart kunst. Een avondvullend programma maken moet je leren.'

Personage spelen of jezelf zijn?

'Bankzitten was heel fragmentarisch. Typetje, liedje, sketchje, héél af en toe iets als mezelf, maar liever niet. Het is dat het moest van mijn regisseur, maar ik vond er geen reet aan. Of eigenlijk vond ik het gewoon lastig. Te kwetsbaar, misschien. Nu heb ik er minder moeite mee, maar ik blijf het makkelijker vinden om de extremen op te zoeken met een personage. Een typetje kan alles zeggen, alles vinden, alles doen zonder erop te worden afgerekend. Als ik zelf iets beweer, moet het voor mijn gevoel dichterbij de realiteit staan.'

Genuanceerd of zwart-wit?

Eva Crutzen in 'Spiritus'.
Eva Crutzen in 'Spiritus'. © Jonas Briels

'Mijn personages zijn veel minder genuanceerd dan ikzelf. Ik vind altijd twee dingen en speel vaak advocaat van de duivel. Hoe weet je dat nou allemaal zo zeker, denk ik al snel.

'Alles wat ik in Spiritus krachtig breng, dus als mezelf, ontkracht ik weer. Als ik soulsearchers in een sarong op slippers afzeik, ga ik vervolgens zelf op vakantie naar Thailand. In sarong, op slippers. En dan kom ik mezelf evengoed tegen - ook al ben ik op zoek naar anderen.

'Op een gegeven moment beweer ik dat niet oordelen ruimte in de geest schept. Ik zeg dat er één uitzondering is, maar die ene uitzondering, dat worden er een paar en uiteindelijk heb ik er geen controle meer over. Ik vind inderdaad dat we minder zouden moeten oordelen, maar ondertussen weet ik ook wel hoe tyfusmoeilijk dat is.'

Sonja of Ria?

'Ik doe een handpoppenspel met twee wintermutsen die twee type vrouwen moeten voorstellen. Sonja is de dominante, Ria is de ondergeschikte meeloper. Ria spreekt mij meer aan, veel meer. Sonja, met haar grote bek, kan alleen maar over zichzelf praten en roddelen. Er zijn veel Sonja's op de wereld, helaas. Er zullen ongetwijfeld ook Sonja's in de zaal zitten. Ik hoop dat die Sonja's denken: 'Oh jeetje, dat ben ik, ik ga er iets aan doen.' Dat zou toch leuk zijn? Maar waarschijnlijk denkt zo'n Sonja alleen maar: wat een irritant wijf, die Sonja. En heeft ze niet door dat ze zelf Sonja is.

'Ria laat over zich heen lopen. Zij heeft geen ruggengraat. Dat is óók irritant, maar Ria is meer een twijfelaar dan een bulldozer. En het belangrijkste: Ria stelt zich wél kwetsbaar op.

'De Amerikaanse onderzoeker Brené Brown heeft een hele studie gemaakt van kwetsbaarheid. Ze geeft in haar boek aan hoe we in een op perfectionisme gerichte wereld met zijn allen veel minder kwetsbaar zijn geworden. Op Facebook laten we zien hoe goed het met ons gaat en wat we allemaal bereikt hebben. Dat heeft volgens mij ook te maken met de wens om ergens bij te willen horen. De boodschap van Brown vind ik interessant: als je je kwetsbaar durft op te stellen, kun je je beter verbinden met een ander.

'Ik vind mensen die twijfelen en onzeker durven zijn veel interessanter dan mensen die doen alsof ze het allemaal wel weten. Uiteindelijk doen we allemaal maar wat, toch?'

Meest gelezen artikelen

Recensies

NRC
Flitsende Eva Crutzen zet fantastisch stuntelige types neer. (…) Ze is een van de meest getalenteerde cabaretiers van haar generatie.
Theaterkrant
Geslaagd voorbeeld van cabaret als persoonlijkheidskunst. Stevige songs, persoonlijke verhalen en komische types wisselen elkaar in hoog tempo af. 
AD
Onbeschaamde Eva Crutzen nestelt zich definitief in kopgroep Nederlands cabaret.

Speellijst

Dag
Datum
Tijd
Plaats
Venue
Show
Beschikbaarheid
di
08 jan 2019
20.30
AMSTELVEEN
CC VU, Griffioen
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

CC VU, Griffioen

wo
09 jan 2019
20.30
DORDRECHT
Schouwburg Kunstmin
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Kunstmin

vr
11 jan 2019
20.15
NIJVERDAL
ZINiN Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

ZINiN Theater

za
12 jan 2019
20.15
HEERHUGOWAARD
Cool kunst en cultuur
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Cool kunst en cultuur

wo
16 jan 2019
20.15
AMSTERDAM
De Kleine Komedie
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Kleine Komedie

do
17 jan 2019
20.15
AMSTERDAM
De Kleine Komedie
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Kleine Komedie

vr
18 jan 2019
20.15
AMSTERDAM
De Kleine Komedie
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Kleine Komedie

za
19 jan 2019
20.15
AMSTERDAM
De Kleine Komedie
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Kleine Komedie

wo
23 jan 2019
20.30
LELYSTAD
Agora theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Agora theater

vr
25 jan 2019
20.30
BERGEIJK
Theater De Kattendans
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Kattendans

di
29 jan 2019
20.15
ANTWERPEN (BELGIE)
Schouwburg Arenberg
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Arenberg

do
31 jan 2019
20.00
GENK (BELGIE)
CC C-Mine
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

CC C-Mine

vr
01 feb 2019
20.00
SINT-NIKLAAS (BELGIE)
CC Sint-Niklaas
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

CC Sint-Niklaas

za
02 feb 2019
20.00
LEUVEN (BELGIE)
30CC/Minnepoort
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

30CC/Minnepoort

wo
06 feb 2019
20.15
NOORDWIJK
De Muze
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Muze

do
07 feb 2019
20.30
LEEUWARDEN
SSB De Harmonie
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

SSB De Harmonie

wo
13 feb 2019
20.30
DEVENTER
Deventer Schouwburg
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Deventer Schouwburg

do
14 feb 2019
20.15
CAPELLE AAN DEN IJSSEL
Isala theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Isala theater

vr
15 feb 2019
20.00
APELDOORN
Schouwburg Orpheus
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Orpheus

za
16 feb 2019
20.15
VALKENSWAARD
Theater De Hofnar
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Hofnar

wo
20 feb 2019
20.30
AMSTERDAM
De Meervaart
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Meervaart

do
21 feb 2019
20.15
CUIJK
Schouwburg Cuijk
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Cuijk

vr
22 feb 2019
20.15
VEENDAM
CC van Beresteyn
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

CC van Beresteyn

za
23 feb 2019
20.15
MAASSLUIS
Theater Koningshof
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Koningshof

wo
27 feb 2019
20.15
EMMELOORD
Theater 't Voorhuys
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater 't Voorhuys

do
28 feb 2019
20.30
NIEUWEGEIN
Stadstheater De Kom
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Stadstheater De Kom

vr
01 mrt 2019
20.30
ARNHEM
Posttheater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Posttheater

do
07 mrt 2019
20.30
BREDA
Chasse Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Chasse Theater

vr
08 mrt 2019
20.30
ENSCHEDE
De Kleine Willem
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Kleine Willem

za
09 mrt 2019
20.15
AMERSFOORT
Flint theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Flint theater

di
12 mrt 2019
20.00
AALST (BELGIE)
De Werf
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Werf

wo
13 mrt 2019
20.00
BREE (BELGIE)
CC Breughel
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

CC Breughel

vr
15 mrt 2019
20.30
HEIST O.D. BERG (BELGIE)
CC Zwaneberg
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

CC Zwaneberg

za
16 mrt 2019
20.15
MOL (BELGIE)
Schouwburg Rex
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Rex

wo
20 mrt 2019
20.15
DELFT
Theater de Veste
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Veste

do
21 mrt 2019
20.30
BORNE
Theater Kulturhus Borne
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Kulturhus Borne

vr
22 mrt 2019
20.15
WINSCHOTEN
Cultuurhuis De Klinker
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Cultuurhuis De Klinker

za
23 mrt 2019
20.30
ZWOLLE
Schouwburg Odeon
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Odeon

wo
27 mrt 2019
20.30
AMSTELVEEN
Schouwburg Amstelveen
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Amstelveen

do
28 mrt 2019
20.00
ROERMOND
TheaterHotel De Oranjerie
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

TheaterHotel De Oranjerie

vr
29 mrt 2019
20.15
VELDHOVEN
Theater De Schalm
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Schalm

za
30 mrt 2019
20.30
OOSTZAAN
Theater De Kunstgreep
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Kunstgreep

di
02 apr 2019
20.15
HAARLEM
SSB Haarlem
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

SSB Haarlem

do
04 apr 2019
20.15
BAARN
Theater de Speeldoos Baarn
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Speeldoos Baarn

vr
05 apr 2019
20.30
DRONTEN
Theater de Meerpaal
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Meerpaal

za
06 apr 2019
20.15
BUSSUM
Spant!
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Spant!

wo
10 apr 2019
20.15
SITTARD
SSB Sittard en Geleen
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

SSB Sittard en Geleen

do
11 apr 2019
20.15
WEERT
Munttheater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Munttheater

vr
12 apr 2019
20.30
PURMEREND
Theater De Purmaryn
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater De Purmaryn

wo
17 apr 2019
20.00
ROTTERDAM
oude Luxor Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

oude Luxor Theater

do
18 apr 2019
20.15
WASSENAAR
Warenar
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Warenar

za
20 apr 2019
20.15
TURNHOUT (BELGIE)
CC De Warande
Opslaan als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

CC De Warande

di
23 apr 2019
20.30
DOETINCHEM
Schouwburg Amphion
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg Amphion

wo
24 apr 2019
20.00
GOES
Theater de Mythe
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater de Mythe

do
25 apr 2019
20.15
HEERENVEEN
Posthuis Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Posthuis Theater

di
07 mei 2019
20.15
DEN HAAG
Diligentia
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Diligentia

wo
08 mei 2019
20.15
DEN HAAG
Diligentia
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Diligentia

do
09 mei 2019
20.15
DRACHTEN
De Lawei
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Lawei

vr
10 mei 2019
20.15
LEIDEN
Leidse Schouwburg
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Leidse Schouwburg

wo
15 mei 2019
20.30
GRONINGEN
De Oosterpoort
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

De Oosterpoort

do
16 mei 2019
20.15
BARENDRECHT
Theater het Kruispunt
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater het Kruispunt

vr
17 mei 2019
20.15
WOERDEN
Theater Het Klooster
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater Het Klooster

za
18 mei 2019
20.30
EMMEN
ATLAS Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

ATLAS Theater

wo
22 mei 2019
20.30
ZAANDAM
Zaantheater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Zaantheater

do
23 mei 2019
20.30
DEN BOSCH
Verkadefabriek
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Verkadefabriek

vr
24 mei 2019
20.00
MAASTRICHT
Theater aan het Vrijthof
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Theater aan het Vrijthof

di
28 mei 2019
20.30
HOOFDDORP
Schouwburg De Meerse
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

Schouwburg De Meerse

za
01 jun 2019
20.15
PANNINGEN
DOK6 Theater
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

DOK6 Theater

ma
03 jun 2019
20.00
UTRECHT
SSB Utrecht
Opslaan Als

Optreed alarm

Ik wil graag op de hoogte gehouden worden over de uitvoering in:

SSB Utrecht

Alle voorstellingen

Media

MADE BY CANNERS & MANOVERBOORD